Hoe elektriciteitsprijzen werken
Elektriciteit in Europa wordt verhandeld op een day-ahead-markt. Elke dag rond het middaguur worden prijzen gepubliceerd voor elk uur van de volgende dag. Deze prijzen worden bepaald door vraag en aanbod — wanneer er veel wind- en zonne-energie is, dalen de prijzen. Wanneer de vraag piekt en het aanbod schaars is, stijgen de prijzen.
De belangrijkste bron voor deze prijzen is ENTSO-E, het Europese netwerk van transmissiesysteembeheerders voor elektriciteit. ENTSO-E publiceert transparante day-ahead-prijzen voor biedingszones in heel Europa.
Dit betekent dat elektriciteit elk uur van de dag een andere prijs heeft. Het verschil kan dramatisch zijn — van meer dan 30 cent per kWh tijdens een avondpiek tot bijna nul (of zelfs negatief) tijdens een winderige nacht.
Waarom prijsvariatie kansen creëert
De meeste elektriciteitsverbruikers betalen een vast tarief en merken nooit iets van deze uurlijkse schommelingen. Maar als je flexibiliteit hebt in wanneer je elektriciteit verbruikt, kun je profiteren van de prijsvariatie. EV-laden is de perfecte kandidaat:
- Auto’s staan doorgaans veel langer geparkeerd dan ze nodig hebben om te laden
- Een volledige lading duurt misschien 4-6 uur, maar de auto staat ’s nachts 12-14 uur aangesloten
- Dat laat meer dan 8 uur flexibiliteit over om de goedkoopste momenten te kiezen
Dit is precies wat Stekker doet.
Hoe Stekker day-ahead-prijzen gebruikt
Elke dag importeert Stekker de laatste day-ahead-prijzen voor jouw markt. Deze uurprijzen worden direct in de optimalisatie-engine gevoed als een van de belangrijkste inputs, naast netlimieten, zonnevoorspellingen en je vertrektijden.
De engine berekent vervolgens het optimale laadschema: tijdens welke uren moet elke lader vermogen leveren, en hoeveel? Het doel is om de totale elektriciteitskosten te minimaliseren en tegelijkertijd te garanderen dat elk voertuig zijn laaddoel bereikt vóór vertrektijd.
Een praktijkvoorbeeld
Je plugt je auto in om 18:00 uur op maandag. Je hebt een volle batterij nodig om 8:00 uur dinsdag. De auto heeft ongeveer 30 kWh nodig, wat ruwweg 3 uur duurt bij 11 kW.
De day-ahead-prijzen voor die nacht zien er zo uit:
- 18:00 – 21:00 uur: 28 ct/kWh (avondpiek, iedereen kookt en kijkt TV)
- 21:00 – 0:00 uur: 18 ct/kWh (vraag neemt af)
- 0:00 – 4:00 uur: 8 ct/kWh (nachtelijk dal)
- 4:00 – 8:00 uur: 15 ct/kWh (ochtendopbouw)
Een ongestuurde lader zou direct om 18:00 uur beginnen en laden door de duurste uren heen. De engine van Stekker wacht in plaats daarvan en plant het grootste deel van het laden in tussen middernacht en 4:00 uur — het goedkoopste venster. Je auto is nog steeds vol om 8:00 uur, maar tegen een fractie van de kosten.
Ondersteunde markten en tariefstypen
Stekker ondersteunt dynamische tarieven in meerdere Europese markten:
- Nederland — ENTSO-E day-ahead-prijzen (EPEX Spot NL)
- België — ENTSO-E day-ahead-prijzen (EPEX Spot BE)
- Duitsland en Oostenrijk — ENTSO-E day-ahead-prijzen
- Verenigd Koninkrijk — Octopus Energy agile-tarieven
Naast dynamische day-ahead-prijzen ondersteunt Stekker ook:
- Tijdgebonden tarieven: vaste prijsschema’s met piek/dal/schoudertarieven (gebruikelijk in zakelijke contracten)
- Vaste tarieven: één prijs per kWh — in dat geval optimaliseert de engine voor eigenverbruik van zonne-energie en netlimietbeheer
Hoe besparingen worden berekend
Na elke laadsessie berekent Stekker je besparing door twee scenario’s te vergelijken:
- Slimme kosten: wat je daadwerkelijk hebt betaald, gebaseerd op het geoptimaliseerde schema en de uurprijzen tijdens die uren
- Referentiekosten: wat je zou hebben betaald als de lader direct op vol vermogen was gestart en zonder optimalisatie had geladen
Het verschil is je besparing. Dit is een eerlijke vergelijking omdat het de waarde van slim plannen meet ten opzichte van het meest gangbare alternatief — inpluggen en direct laden.
Deze besparingen zijn zichtbaar in je sessiegeschiedenis, zodat je precies kunt zien hoeveel elke sessie heeft bespaard en tijdens welke uren het laden plaatsvond.
Negatieve prijzen: betaald worden om te laden
Op dagen met zeer hoge hernieuwbare opwek en lage vraag kunnen elektriciteitsprijzen negatief worden. Dit betekent letterlijk dat producenten verbruikers betalen om hun elektriciteit af te nemen. Het gebeurt vaker dan je zou denken — vooral op zonnige, winderige weekenden.
Wanneer negatieve prijzen optreden, geeft de engine van Stekker prioriteit aan laden tijdens die uren. Je wordt in feite betaald om je auto op te laden — of laadt op zijn minst gratis.
Transparantie en controle
Stekker biedt volledige transparantie in hoe prijzen je laden beïnvloeden:
- Bekijk de uurlijkse prijsopbouw voor elke sessie
- Zie wanneer het laden plaatsvond ten opzichte van prijspieken en -dalen
- Volg cumulatieve besparingen over tijd
- Vergelijk slimme laadkosten met ongestuurde referenties
Je houdt altijd de controle. Stel je vertrektijd en gewenst laadniveau in, en de engine regelt de rest — het goedkoopste pad naar een volle batterij.
Netcongestievergoeding (onbalans)
Naast sturing op dag-vooruit-prijzen reageert Stekker ook op onbalans op het Nederlandse elektriciteitsnet. Dit is vooral in de wintermaanden relevant, wanneer piekverbruik in de avonduren het net onder druk zet.
Hoe werkt het?
TenneT, de Nederlandse netbeheerder voor het hoogspanningsnet, publiceert real-time prijzen die aangeven of het net een tekort of overschot heeft. Stekker vergelijkt deze onbalansprijs met de reguliere day-ahead marktprijs:
- Overschot op het net — Stekker laadt juist méér. Stroom is op dat moment extra goedkoop en jouw laden helpt het net te stabiliseren.
- Tekort op het net — Stekker knijpt het laadvermogen tijdelijk. Dit voorkomt laden op dure momenten én ontlast het net.
- Normale situatie — Geen aanpassing; Stekker volgt het reguliere slimme schema.
Wat levert dit jou op?
Voor particulieren rekent Stekker met een vast werkgetal van €20 per jaar aan netcongestievergoeding. Deze raming gaat uit van circa vier wintermaanden (november tot februari) waarin Stekker gemiddeld €5 per maand aan pieken kan dempen.
Dit bedrag is nog in ontwikkeling. Naarmate het congestiedienst-programma in Nederland verder volwassen wordt, verwachten we dat deze vergoeding groeit. In de calculator op stekker.com/nl/calculator/ tonen we €20/jaar als vaste aanname — niet omdat het de bovengrens is, maar omdat het een voorzichtige indicatie is voor vandaag.
Je hoeft zelf niets te doen: Stekker voegt deze vergoeding toe aan je reguliere opbrengst-overzicht in de app.
Meer weten? Lees ook Wat zijn ERE’s en hoe verdien ik er geld mee? en Hoe werkt uitbetaling bij Stekker?.
