Dynamische energieprijzen
De Nederlandse elektriciteitsmarkt werkt met uurprijzen die een dag van tevoren worden vastgesteld op de EPEX Spot-beurs (de zogenaamde day-ahead markt). Elke dag rond 13:00 publiceert de beurs de prijzen voor de 24 uur van de volgende dag. Deze prijzen variëren sterk: ’s nachts en in het weekend zijn ze vaak laag, terwijl ze op piekmomenten (ochtend- en avondspits) flink hoger liggen.
Stekker haalt deze uurprijzen automatisch op zodra ze beschikbaar zijn. Het platform ondersteunt meerdere Europese marktgebieden via ENTSO-E, het Europese transparantieplatform voor energiedata. Voor elke locatie koppelt Stekker de juiste marktregio, zodat de planner altijd met actuele, lokale prijzen werkt.
Direct laden vs slim laden
Wanneer een voertuig wordt aangesloten, splitst Stekker de laadsessie in twee fasen:
Direct laden — Stekker laadt standaard eerst 20 procent van de batterijcapaciteit direct op (configureerbaar per locatie). Dit garandeert dat het voertuig altijd een minimale actieradius heeft, ongeacht wat de energieprijzen doen. Deze fase negeert de marktprijs bewust: beschikbaarheid gaat voor.
Slim laden — Het resterende volume tot het batterijdoel (standaard 90 procent) plant Stekker op de goedkoopste momenten vóór de ingestelde vertrektijd. De planner optimaliseert een laadschema door de energiekosten te minimaliseren over alle beschikbare tijdsintervallen, rekening houdend met de capaciteit van de aansluiting en het laadvermogen van het voertuig.
De vertrektijd en het batterijdoel worden ingesteld via de laadvoorkeur van de locatie (standaard 08:00, 90 procent). Gebruikers kunnen deze waarden per locatie of per sessie aanpassen. Het doel is configureerbaar als percentage van de batterijcapaciteit (de smart fraction), zodat u per locatie kunt bepalen hoeveel er geladen moet worden.
Besparingen berekenen
Na elke laadsessie berekent Stekker de besparing door twee scenario’s te vergelijken:
- Slim laden (werkelijk) — De werkelijke energiekosten op basis van de uurprijzen op de momenten waarop daadwerkelijk is geladen.
- Direct laden (referentie) — Wat het gekost zou hebben als hetzelfde volume direct na aansluiting was geladen, tegen het gemiddelde kWh-tarief voor dat land en die periode.
Het verschil tussen deze twee bedragen is de besparing. Stekker slaat dit op per sessie en aggregeert het in het dashboard, waar besparingen per dag, week, maand en jaar zichtbaar zijn.
Wanneer onbalansprijzen beschikbaar zijn (zie verderop), worden ook de kosten en opbrengsten van onbalansreacties meegenomen in de berekening.
Tarieftypen
Stekker ondersteunt drie tarieftypen, configureerbaar per locatie:
Dynamisch — Uurprijzen van de day-ahead markt (EPEX Spot). De planner gebruikt de werkelijke marktprijzen per uur om het optimale laadmoment te bepalen. Dit is het meest voorkomende tarieftype en levert doorgaans de grootste besparingen op.
Vast tarief — Eén vaste prijs per kWh, ongeacht het tijdstip. Bij een vast tarief optimaliseert Stekker op andere factoren zoals zonneopbrengst en netcongestie, maar niet op prijs (die is immers constant).
Dag/nachttarief (time-of-use) — Meerdere tariefzones met elk een eigen prijs en tijdvenster. Stekker plant het laden zoveel mogelijk in de goedkoopste tariefzone. Dit type wordt vaak gebruikt bij zakelijke contracten met piek- en daltarieven.
Onbalansmarkt
Naast de day-ahead markt kan Stekker ook reageren op signalen van de onbalansmarkt. Dit is een optionele functie die per locatie wordt ingeschakeld.
TenneT, de Nederlandse transmissienetbeheerder, publiceert continu data over de balans van het elektriciteitsnet. Wanneer er een overschot aan elektriciteit is, daalt de onbalansprijs — soms tot negatieve waarden. Bij een tekort stijgt de prijs sterk.
Stekker gebruikt deze PTU-data (Programme Time Unit, perioden van 15 minuten) om het laadgedrag bij te sturen:
- Bij overschot op het net: laden verhogen (goedkope of negatief geprijsde energie benutten)
- Bij tekort op het net: laden verminderen of pauzeren (dure energie vermijden en het net ontlasten)
Deze reactie op onbalanssignalen levert extra besparing op bovenop de day-ahead optimalisatie, en draagt bij aan de stabiliteit van het elektriciteitsnet. De onbalanskosten en -opbrengsten worden apart bijgehouden in de besparingsberekening.
De onbalansmarkt-functie is niet standaard actief. Stekker schakelt deze in voor locaties die hiervan kunnen profiteren, afhankelijk van de aansluiting en het contracttype.
Zonne-energie
Voor locaties met zonnepanelen houdt de planner rekening met verwachte zonopbrengst. Laden met eigen zonnestroom vermijdt netkosten (geschat op EUR 0,09/kWh), waardoor het voordeliger is dan laden uit het net — zelfs als de marktprijs op dat moment laag is. De planner weegt dit mee in de optimalisatie: als er voldoende zonnestroom beschikbaar is, krijgt dat de voorkeur boven goedkoop laden uit het net.
